مناصب النبی

مناصب النّبی
تقریرات
خادم الحجّة عجّل اللّه تعالی فرجه الشریف
آية الله الحاج الشیخ محمود التّولایی«الکلبي»
ویراستار دیجیتالی : محدثه غریبی
خیر اندیش دیجیتالی: کانون فرهنگی اندیشه اصفهان
ص: 1

عناوين اصلي كتاب شامل:
مشخصات کتاب؛ فهرست مطالب؛ التمهید:؛ مقام اول احتیاج بشر به نبی؛ أَمَّا الْمَقَامُ الْأَوَّلُ، فَنَقُولُ: ؛ المقام الاول ؛ المقام الثاني: في مَناصِبِ النُّبُوَّةِ وشُؤونِ النَّبِىَّ.؛ نیاز بشر به نبی در ترکیب علوم بسیط ؛ نیاز به نبی در رفع اختلافات ؛ تشریعی بودن رفع اختلاف انبیاء ؛ انذار امتهای قبل ؛ برانگیختن پیامبر بر امت پیشین ؛ نبوت عامه ؛ دعوت انبیاء بر دو امر است ؛ اعلام رسالت و دعوت به اطاعت از رسول ؛ روايات مجعول عامه در آغاز نبوت ؛ کیفیت وحی در حد عقول ما نیست ؛ امیت پیامبر و جهل حجاز در عصر نبوّت ؛ بدو دعوت پیامبر به خلع الانداد بوده ؛ پیامبر به تحصیل معرفت مامور نیست؛ منع از تفکر و تكلم در خدا ؛ آیات و روایات فطری بودن توحید ؛ روش احتجاج پیامبر ؛ ترکیب معرفت بسیط بر خدای متعال واجب نیست ؛ معرفت خدای متعال از طریق برهان نیست ؛ برهان شبه إن اتمام حجت است به معرفت ؛ معنای الله و الله اکبر ؛ مکاتب سه گانه توحید ؛ عرفا ؛ غلاة ؛ صاحب شریعت ؛ توحید اثبات صانع نیست، نفی تشبیه است ؛ غلو، مکتب اثبات تشبیه است ؛ هفت تمایز عرفان و اهل بیت در توحید ؛ عرفا و شهود وجود سعی انبساطی ؛ حصول معرفت در عرفان با ریاضت ؛ غیریت خالق و مخلوق در روایات ؛ دو مقام خدای متعال نزد عرفا ؛ رد استجنان ماعیات در ذات حق ؛ لا ينقسم وجوداً ولا عقلاً و لا وهماً ؛ اسم و صفت در نظر عرفا ؛ وصف اکملیت ؛ آسمانه غَيره ؛ معروف بالايات، موصوف بالعلامات ؛ طبیعیات ؛ خلقت ؛ تفاوت مکتب عرفان با تملیک حق از نور خود ؛ لا جبر و لا تفويض در تملیک نور ولایت ؛ هیچ یک از مراتب خلقت، تعین مرتبه قبل نیست ؛ مالكيت ماهیت از نور حق حقیقی است نه اعتباری ؛ "تَمْلِكُها باللَّهِ الَّذِي يُملكها." ؛ رد ترکیب وجود و ماهیت ؛ معنی انفعال ماهیت تحقق کونی آن است ؛ رد بطلان ذاتی و ابدی ماهیت ؛ وجود و ماهیت ثالث ندارد ؛ سراعطاء مالکیت حقیقی به اشیاء ؛ تمام ماهیات موجود، حی و شاعر و قادرند ؛ بیان چند مثال برای تفهیم خلقت به تملیک ؛ کنه فاعلیت یا به توجه فاعل و یا به انفعال ماهیت است ؛ مقدار واحد مالکیت ماهیات باذن خدان متعال است ؛ مقدار و حد مالکیت ماهیات باذن خدان متعال است ؛ صادر اول كتاب مبين الهى است، الذي احصى فيه كلشيء ؛ حجاب بودن خلق به مالکیت واقعی ماهیت است از نور وجود. ؛ خلقت به نظام الاشرف فالاشرف است و نسبت همه به خدای متعال مساوی است ؛ مخلوقات سوء اسم خدا نیستند آیات مخلوقین مختارند. ؛ نیل به اطلاق و تنزه حق به تعریف اوست نه به تفکر و تعقل ؛ دو گروه از عرفا و ایراد بر هر یک ؛ معرفة النفس ؛ مشکل معاد جسمانی خلق انسان از خاک و تقدم روح بر جسم در فلسفه. ؛ سه جزء بودن انسان و افعال آنها ؛ کشف چگونگی این ترکیب به انخلاع و استقرار در هر کدام میسر است. ؛ مرگ ابطال مالکیت بدن از روح حیوانی است ؛ خواب ابطال بدن از نفس ناطقه است ؛ سر مالک کردن بدن نفس ناطقه را ؛ مالکیت بدن بر روح شبیه تعلق ماهیت به وجود است. ؛ ظل و نفس انسان ؛ خلق انسان از طين. ؛ اولین خلق خدای متعال در مادیات ماء بسيط است ؛ ابطال هيولى ؛ اختلاف حكما و متکلمین در حقیقت جسم ؛ تعریف جسم و هیولی و جنس و فصل ؛ براهین اثبات هيولى ؛ ابطال هيولى. ؛ رد بر جعل وجود. ؛ تمام ترکیبات و خصوصیات ماهیت به وجود است ؛ مفهوم جوهر و عرض در فلسفه و در مکتب اهل بيت عليهم السلام. ؛ مفهوم عروض و جوهر ؛ مفهوم انفصال ماهیت اتصالی ؛ ابطال برهان فصل و وصل ؛ ماهیت اتصالیه در جمیع احوال و تعینات باقی است ؛ ماهیت اتصالیه به نور ولایت موجود میشود. ؛ ابطال صور نوعیه ؛ اثبات صور نوعیه در فلسفه ؛ ریشه تأثیر و تأثر ؛ چگونگی ترکیب ؛ مرجح حدوث شيء. ؛ رد ترجح بلا مرجّح ؛ آثار صادر از طبایع سنت الهی است ؛ جمیع کمالات، در وجود به درجات آن ساری است. ؛ ماء بسیط همچون هیولی قابلیت پذیرش هر عرضی را دارد. ؛ صور و عوالم و طینتهای گوناگون از ماء ایجاد شده است. ؛ تناسب ملح اجاج با معصیت و ماء عذب با طاعت ؛ آثار طبعی به اذن خدای متعال است. ؛ غایت و علل غائی افعال خدای متعال. ؛ اراده و قدرت خدا داد انسان را از جبر طینت بیرون میآورد. ؛ انتساب افعال به اراده است نه به طینت ؛ سخن معتدل بين اعتقاد فلاسفه و متکلمین است. ؛ در اثبات صور نوعیه و پاسخ آن ؛ ماء بسيط ؛ نقش ماء بسيط در عالم اجسام ؛ تفاوت عالم انوار و عالم مجردات فلسفه. ؛ حقیقت ماء و تفاوت آن با هیولی و جسم. ؛ رد بر ترکیب هیولی و صورت در روایات عالم ذر و میثاق. ؛ هویت انسان در جمیع عوالم محفوظ است. ؛ ضایع شدن معارف دینی و تقيه ائمه عليهم السلام و ترجمه فلسفه یونان. ؛ تنبه به عالم ذرّ ؛ عوالم سه گانه ذرّ ؛ سه جزء انسان ؛ بدن جسمانی خارجی ؛ عالم اظله، خلقت نوری و ذر اولی و عرض ولایت. ؛ خلقت ماء بسيط و طینت انسانها و ذرّ ثانى. ؛ ریشه تفاوتها در اعراض به علت طاعت و عصیان است. ؛ خلقت ارواح، و ذرّ ثالث. ؛ ناسازگاری ذرّ دوم و سوم با قول به هیولی و صورت. ؛ حديث عمران صابی و شرح آن در رد هیولی. ؛ حقیقت ظل. ؛ ماء بسيط الحقيقه بين كل اشیاء است. ؛ مفهوم اتصالی بودن ماهیت. ؛ واقعیت واهیت.؛ تفاوت ماهيات و اعراض. ؛ تفاوت مقوله اضافه و دیگر اعراض. ؛ امتداد، صفت ذاتى ماء. ؛ تفاوت جوهر در فلسفه و معارف. ؛ ماء همان مقدر در حدیث عمران است. ؛ تناهی عوالم. ؛ تفاوت دنیا و آخرت در فلسفه و معارف. ؛ عدم شرط قابلیت در خلقت.؛ عوالم فراوان مخلوق از ماء. ؛ تفاوت سخن فلاسفه و روایات در صیرورت جسم. ؛ نحوه خلقت مادّى. ؛ فناء قبل القيامة. ؛ تبدل اعراض در دنیا و آخرت ؛ انحلال بدن در قبر و سر بقاء بدن اولیاء خدای متعال. ؛ بطلان سخن فلاسفه در تفاوت دنیا و آخرت. ؛ اقوال گوناگون در جبل قاف. ؛ جبل قاف از اسرار انبیاء یهود.؛ قاف بحری از ماء بسیط که محیط بر زمین است. ؛ نظر صاحب علم جمعی و مرحوم میرزا که قاف همان ماء بسیط است. ؛ دلائل نظر فوق. ؛ نظر مرحوم حاج آقا در رد نظر فوق. ؛ تفاوت عوالم در اعراض ماء. ؛ ماء در قرآن.؛ يأجوج ومأجوج - جابلقا و جابلسا. ؛ سه عالم اظله، مثال، دنیا. ؛ تفاوت مثال و دنیا در صورت است نه در ماده. ؛ موجوديت عالم مثال. ؛ روح بدن مثالى و قلب انسان. ؛ امکان تمثل بلا بدن موجودات مثالي. ؛ رد تجرد روح و ملائكه. ؛ مفهوم روایات خلق فرشته از عرق یا از ذکر مؤمن. ؛ شيطان و مكائد او. ؛ قدرت شیطان فقط در القاء وسوسه است. ؛ راه تشخيص الهام الهى و القاء شيطانى. ؛ حکمت خلقت شيطان. ؛ نقش شیطان در انحراف از معارف الهی. ؛ سر احتیاج و عدم امن اهل بیت علیهم السلام از شیطان.؛ لزوم استعاذه به خدای متعال از شر شیطان در معارف. ؛ علم تصوری حجاب شهود و وجدانيات. ؛ مفاهیم در فلسفه وجه حقایق هستند و ردّ آن. ؛ حقیقت وجود مكشوف هر وجدانی است و مخفی نیست. ؛ عوالم اربعه ؛ مسبوقیت عالم اجسام به مشیت و تقدیر خدا و عدم مسبوقيت عالم اظله و ماء. ؛ مشیت اراده، قدر و قضا فعل خدا بوده و از سنخ علم نیستند. ؛ عالم مشیت و اراده عالم اظله است. ؛ صورتی در زیر دارد آنچه در بالاستی ؛ عالم قدر، عالم ماء و جسم و روح است. ؛ تقدم خلقت روح بر بدن. ؛ پاسخ اشکالات شیخ مفید ؛ خلقت ماء و تقسیم آن به نوری و ناری در اثر امتحان. ؛ عالم قضاء و مزج طينتها. ؛ تأثير طینت در عمل انسان.؛ طاعت و عصیان عالم اظله آزاد از اقتضائات طینت بوده. ؛ مفهوم فاعليت فاعل مختار. ؛ صحت استناد احتراق به خدای متعال و به آتش. ؛ با وجود تأثیر طینت، فعل مستند به اراده میشود. ؛ توفیق و خذلان علت فعل انسان نیستند. ؛ روایات انتساب افعال به مقتضیات تكويني. ؛ متعلق قدرت، فعل برخاسته از اقتضاء طینت است. ؛ امر بین الامرین در تأثیر اقتضائات طبع در فعل انسان. ؛ روش علمای اخلاق در علاج به ضد است و رد آن.؛ روش صاحب شریعت در علاج به معرفت و یقین است. ؛ سرّ اختلاط طينتها. ؛ رد شبهه اكل و مأكول. ؛ مزج طینتها در بدن و در عالم قضاء است نه در روح. ؛ امکان مسخ و نسخ. ؛ تجدد بدن در طینت نیست در مواد زائد بدن است. ؛ مادی بودن روح. ؛ فلاسفہ، بوئی از نفس ناطقه نبرده و آن را روح پنداشته اند. ؛ غذای روح. ؛ فاصله گرفتن روح از بدن در خواب.؛ ردّ قالب مثالی در عالم برزخ. ؛ علاقه روح به نطفه قبل از نفخ در بدن. ؛ نظر مرحوم میرزا در مادی بودن هر چیز جز خدا حتى اظله و وحدت ظل و روح. ؛ اهل بیت علیهم السلام آیت عظمت و قدوسیت حق هستند. ؛ روايات سهو النبي جهل امام به آینده و توجیه آنها. ؛ خلاصه بحث عالم ذر. ؛ دنیا دار حجاب و آخرت دار شهود است. ؛ طريق موت اختيارى. ؛ اطوار سه گانه خواب. ؛ نوع اول قبض نفس و بقاء روح در بدن ؛ نوع دوم قبض نفس از روح و روح از بدن.؛ نوع سوم: قبض روح مالک نفس از بدن. ؛ صحنه های برزخی که ما از رؤیت آن در دنیا محرومیم.؛ معنای رفتن روح به نزد خدای متعال. ؛ انکار صحنه های برزخی و توجیه ملک و شیطان توسط فلاسفه.؛ رابطه نبض و روح. ؛ حکمت خواب، توجه به عالم بعد از مرگ است. ؛ طريق موت اختيارى. ؛ فلاسفه برزخیات را از سنخ خیالات مبرسمین میدانند. ؛ ریشه مرئيات مبرسمين القائات شیطان است. ؛ برزخیات، خارجاً و واقعاً موجودند. ؛ امکان رویت صحنه های ملکوت با چشم مادی. ؛ امتناع مسخ و رجعت در فلسفه و رد آن. ؛ رجعت و کیفیت و حکمت آن. ؛ مسخ انفرادی در امت اسلام بوده و خواهد بود. ؛ مسخ قبل از مردن کیفیت و حکمت آن.؛ بقاء مسوخ و توجیه روایات مرگ آنها. ؛ مسخ بعد از مردن کیفیت و حکمت آن ؛ فهرس مصادر التحقيق