سرشناسه : انصاری، محمدباقر، 1339 -
Ansari,Mohammad Baqir
عنوان و نام پديدآور : نامه امامم: 40 دستور از امام صادق علیه السلام برای شیعیان/ محمدباقر انصاری.
مشخصات نشر : تهران: دلیل ما ، 1397.
مشخصات ظاهری : 56 ص.؛ 12×17 س م.
شابک : 30000 ریال 978-600-442-083-9 :
وضعیت فهرست نویسی : فاپا
يادداشت : پشت جلد به انگلیسی: Mohammad Bagher Ansari. My Imam's letter ... .
يادداشت : چاپ سوم: 1400.
يادداشت : چاپ دوم: 1400.
يادداشت : چاپ چهارم: 1400.
عنوان دیگر : 40 دستور از امام صادق علیه السلام برای شیعیان.
موضوع : جعفربن محمد(ع)، امام ششم، 83 - 148ق.-- نامه ها.
موضوع : Jafar ibn Muhammad, Imam VI--Correspondence.
موضوع : جعفربن محمد(ع)، امام ششم، 83 - 148ق. -- احادیث
موضوع : Jafar ibn Muhammad، Imam VI, 702- 765 -- Hadiths
موضوع : احادیث شیعه -- قرن 2ق. -- نقد و تفسیر
Hadith (Shiites) -- Texts -- 8th century -- Criticism, interpretation, etc.
رده بندی کنگره : BP45/3/الف8ن23 1397
رده بندی دیویی : 297/9533
شماره کتابشناسی ملی : 5226427
اطلاعات رکورد کتابشناسی : فاپا
ویراستار دیجیتالی: علی کهن کار
خیر اندیش دیجیتالی: کانون فرهنگی اندیشه اصفهان
ص: 1
شناسنامه
نام اين فايل SADEQ9در 56 صفحه است.
آخرين كار تا ساعت 20 روز يكشنبه 21 / 3 / 1397
انگليسى براى پشت جلد:
My Imams Letter
40 Instructions for good life from Imam Sadeq (P)
M. B. Ansari
ص: 2
بسم اللّه الرحمن الرحيم
اهدا به آنان كه،
نامه امامشان را،
كنارِ نمازشان مى خوانند.
ص: 3
بسم اللّه الرحمن الرحيم
يا امام صادق! نامه شما پس از چهارده قرن به دست ما رسيد. شيوه نامه حيات طيبه را كه «ادبنامه آل محمد عليهم السَُّلام» ناميده ايد، دريافت كرديم. دستان امانتدار از اصحاب ائمه عليهم السلام و علماى بزرگ پيام شما را حفظ كرده و دستخط شما را به ما تحويل داده اند.
اين نامه را قبل از درخواست كسى، خودتان بر در خانه هاى شيعيان فرستاده ايد و از آنان درخواست هايى در حفظ و انتقال و تفكر در آن نموده ايد.
ص: 4
چه زيباست كه اولين گروه از مخاطبينِ نامه شما - كه شيعيان آن عصر بوده اند - با چند اقدام تشكر خود را به شما نشان داده اند. از يك سو آن را تكثير كرده بين خود منتشر نموده اند، و به دست هر خانواده يك نسخه از آن را رسانده اند.
از سوى ديگر آن را در محترم ترين جاى خانه، يعنى جايگاه نمازشان گذاشته اند. در نتيجه روزى سه بار - با هر وقت نماز - آن را مطالعه كرده اند، تا اگر هر فرازى را فراموش كردند با مرورى دوباره آن را به ياد آورند و به كار ببندند.
سپس مطالب آن را در فرصت هاى مختلف مورد مذاكره و گفتگو قرار داده اند. شكى نيست كه اهل خانه نيز با توجه به جايگاه نماز، فرازهاى آن را از بزرگ خانواده شنيده اند و در به كار بستن آن كوشش نموده اند.
ص: 5
اكنون نوبت ماست كه دستورات شما در اين نامه را به كار بنديم، تا بدين وسيله هم خوشبختى خود را به دست شما ضمانت كرده باشيم، و هم از لطف و محبت شما قدردانى نموده باشيم.
ما افتخار مى كنيم كه براى دينمان و دنيا و آخرتمان فقط بر درِ خانه شما آل محمد عليهم السَّلام مى آييم، و از غير شما دستور العمل نمى گيريم. آن دلسوزى و مهربانى كه از نامه شما بر قلبمان نشسته، ما را بر آن مى دارد كه ارزش هاى خود را باز يابيم و گوشزدها و هشدارهاى شما را جدى بگيريم.
ما متعهد مى شويم در محتواى نامه دقت كنيم تا خوب بفهميم. سپس مطالب آن را با يكديگر مذاكره كنيم و مورد گفتگو قرار دهيم. آنگاه بدان عمل نماييم و آثار آن را در زندگى خود نشان دهيم. سپس نامه شما را به دست دوستان و فاميلمان برسانيم، و هر از چند گاه به آن مراجعه كنيم و آن را به فراموشى نسپاريم.
ص: 6
اكنون مرورى بر مهمترين سفارشات شما در نامه محبت آميزتان خواهيم داشت، كه مانند كليدى در حل مشكلات و رسيدن به سعادت در ابعاد مختلف زندگى آن را به ما سپرده ايد.
همان طور كه دستور داده ايد نامه شما را چند بار مطالعه كردم و توانستم 6 برداشت و تقسيم بندىِ كلى نسبت به مطالب آن داشته باشم:
در زمينه كلياتى كه براى يك زندگى خدامحور لازم است، 6 نكته در نامه تان فرموده ايد:
1 . فاصله گرفتن از همه حرام ها و آنچه خداوند نهى فرموده است.
2 . توجه به رضاى الهى و آنچه پروردگارمان را خشنود مى كند.
3 . محبت به خداوند با عمل به آنچه اطاعت او محسوب مى شود.
ص: 7
4 . رضايت به مقدرات الهى اگر چه خوشايندمان نباشد.
5 . پذيرفتن حق خداوند بر ما كه اطاعت از اوامر اوست.
6 . دورى از مظاهر باطل و آنچه علامت و نشانه ضد خداست.
در زمينه راه درستى كه بايد زندگى خداگونه را بر اساس آن بنا كرد، 8 نكته اساسى به ما آموخته ايد:
1 . پيروى از آثار و سنت پيامبر و امامان معصوم عليهم السَّلام.
2 . پذيرفتن ولايت مطلقه و صاحب اختيارى دائمى معصومين عليهم السَّلام.
3 . حب و بغض بر اساس دين آل محمد عليهم السَّلام.
4 . همراه نمودن عمل صالح با اعتقاد به ولايت اهل بيت عليهم السَّلام.
5 . سؤال درباره همه امور دين و دنيا و آخرت از معصومين عليهم السَّلام.
6 . توجه به تقارن معصيت با دشمنى خداوند.
7 . عمل طبق سنت و پرهيز از بدعت.
8 . پرهيز از نظر دادن شخصى در دين.
ص: 8
براى قبولى و سربلندى در آزمايش الهى در همه امور، 8 نكته را از نامه شما آموختم:
1 . آمادگى براى امتحان الهى و انتظار آن در هر لحظه.
2 . تقيّد به عملِ كم ولى دُرُست.
3 . مراعات تقيه براى حفظ خود و ديگران از شر دشمنان.
4 . فاصله گرفتن از شيطان و شيطان صفتان.
5 . مواظبت بر حفظ حرمت الهى و جلوگيرى از هتك حرمت دين.
6 . مبارزه با نيرنگ هاى شيطان.
7 . يارى خدا در همه حال در حد امكان.
8 . دفع انواع فتنه به احسن وجه و با كمترين هزينه و خسارت.
براى نگاه به اخلاق به عنوان جزء لاينفك دين و انسانيت، 5 نكته را در نامه سفارش فرموده بوديد:
ص: 9
1 . صبر در مشكلات و تمرين دادن جسم و روح بر تحمل بلاها.
2 . دورى از تكبر و خود بزرگ بينى در انواع آن.
3 . پرهيز از حسد و توجه به آفات آن.
4 . مواظبت بر انواع لغزش هاى زبان از دروغ و تهمت و غيبت.
5 . يارى نكردن ظالم بر ضد مظلوم.
براى اتصال و ارتباط دائم با خدا و فراموش نكردن خالق جهان 4 نكته در نامه شما ديدم:
1 . ممزوج كردن ايمان قلبى و لسانى و عملى.
2 . توجه به تغيير نعمت با ترك اطاعت خدا.
3 . دعا و تضرع به درگاه الهى.
4 . تكرار ذكر خدا و تفكر در ياد او.
درباره حقوق واجب الهى در اموال كه تأثير مستقيم بر روح و جسم و فكر ما دارد، 6 نكته به ما آموخته ايد:
ص: 10
1 . پرداخت حقوق مالى واجب مانند خمس و زكات.
2 . عجله در پرداخت حقوق مالى الهى و اجتناب از تأخير آن.
3 . توجه به خسارت در تأخيرِ پرداخت حقوق الهى.
4 . رسيدگى و احترام به فقرا.
5 . انواع كمك هاى مالى و غير مالى مستقيم و غير مستقيم به مردم.
6 . مهلت به بدهكاران.
نامه امام صادق عليه السَّلام به شيعيان با مفاهيم بلندش يك نجواى صميمانه با شيعيان است، كه راهكارهاى زندگى و برخوردهاى قلبى و لسانى و رفتارى با مردم را به ما مى آموزد.
حوصله محدود و فرصت كمِ بسيارى از اقشار مردم، لازم مى نمود كه با گزينش فرازهاى مهم و اساسى از آن نامه، دسترسى آسان ترى به مفاهيم آن براى عموم ايجاد شود. براى اين هدف، كتاب حاضر طى 7 مرحله زير آماده شد:
ص: 11
1 . فرازهاى مهم نامه با توجه به نياز امروز جامعه انتخاب گرديد.
2 . هر فراز به صورت چند قطعه در چند سطر آورده شد تا به راحتى در خاطر بماند.
3 . ترجمه هر فراز نيز تقطيع شد تا حفظ آن آسان باشد.
4 . براى ايجاد تنوع و نشاط مخاطب در مطالعه مطالب، ترتيبِ مطالب در نامه در نظر گرفته نشد؛ و با ابتكار در چينش فرازها، در هر صفحه مطلب جديدى غير مرتبط با موضوع قبلى ارائه گرديد.
5 . هر فراز در يك صفحه با شماره گذارى آورده شد، به طورى كه هر كدام جدا از بقيه كتاب قابل مطالعه باشد.
6 . براى هر فراز عنوانى گوياى ثمره آن آورده شد. اين عناوين واگويه آن فراز به زبان امروز است، و عمق مطلب را به صورت فشرده بيان مى كند.
7 . بعد از ترجمه هر فراز يك نتيجه گيرى از طرف ما خطاب به مولايمان امام صادق عليه السَّلام آورده شده، كه نشان از درك دقيق ما نسبت به نامه آن حضرت دارد.
ص: 12
مجموعِ مواردِ انتخاب شده از نامه امام صادق عليه السَّلام 40 فراز است. بنابراين كتاب حاضر مجموعه چهل حديث از امام ششم صلّى الله عليه و آله وسلّم برگرفته از نامه آن حضرت براى شيعيان به شمار مى آيد. متن كامل و مقابله شده نامه امام در كتاب «نامه امام صادق عليه السلام به شيعيان» از همين مؤلف
آمده است. در اينجا با آوردن منابع نامه، از ذكر آدرس براى هر حديث مستغنى مى شويم.
نامه امام عليه السَّلام روايتى مستند است كه با 3 سند به دست ما رسيده؛ و اين دلالت بر دقت و محافظت راويان در نقل اين حديث شريف دارد. ذيلاً آدرس منابع اين نامه كه توسط شيخ كلينى و شيخ حرّانى و فيض كاشانى و شيخ حر عاملى و علامه مجلسى نقل شده، تقديم مى گردد:
1 . الكافى (كلينى): ج 8 ص 2 .
2 . تحف العقول (حرانى): ص 313 .
3 . الوافى (فيض كاشانى): ج 26 ص 97 .
ص: 13
4 . وسائل الشيعة (حر عاملى): ج 16 ص 207 .
5 . بحار الانوار (مجلسى): ج 75 ص 211 ، 293 .
نامه اى شيرين از پدرى دلسوز به دست ما رسيده است. نامه رسانانى پر تلاش و امانتدار در چهارده قرن، نامه اماممان را دست به دست به ما شيعيانِ قرن پانزدهم رسانده اند. اكنون نوبت ماست كه با تفكر و درك آن، و سپس ايمان و عمل به محتواى آن، و آنگاه نشر و حفظ آن با مذاكره و نسخه بردارى و رساندن به دست يكديگر و مطالعه مكرر، شيعه اى قدردان و وظيفه شناس نسبت به لطف اماممان باشيم.
به اميد روزى كه زانوى ادب در پيشگاه امام زمانمان حضرت بقية اللّه الاعظم عجل اللّه فرجه بر زمين بگذاريم، و دستوراتش را از دو لب مباركش بشنويم، و همه جهان با آموزه هاى الهى او بهشت شود.
قم ، محمد باقر انصارى
سالروز شهادت امام صادق عليه السَّلام
25 شوال 1439 ق، 1397 ش
ص: 14
فرازهاى اعتقادى - اخلاقى
گزينش از نامه امام صادق عليه السَّلام به شيعيان
ص: 15
نامه اى از دستِ امام
اِنَّ الصادِقَ عليه السَّلام كَتَبَ بِهذِهِ الرِّسالَةِ اِلى اَصحابِهِ؛ وَ اَمَرَهُم بِمُدارَسَتِها وَ النَّظَرِ فيها، وَ تَعاهُدِها وَ العَمَلِ بِها.
امام صادق عليه السَّلام اين نامه را براى اصحاب خود نوشتند، و به آنان دستور دادند كه آن را به يكديگر برسانند، و در آن دقت كنند، و مكرراً به آن مراجعه داشته باشند، و بدان عمل نمايند .
امامِ من! نامه پدرانه شما به دست ما رسيد؛ و آن بر روى چشم گذاشته آماده عمل به دستوراتتان شديم.
ص: 16
نامه همراه نماز
كانوا يَضَعونَها فى مَساجِدِ بُيوتِهِم، فَاِذا فَرَغوا مِنَ الصَّلاةِ نَظَروا فيها .
اصحاب امام صادق عليه السَّلام نامه حضرت را، در جايگاه نماز در خانه هاى خود مى گذاشتند، و چون از نماز فراغت مى يافتند آن را مطالعه مى كردند.
امامِ من! نامه شما پيمان نامه الهى ما است كه همراه نمازمان آن را مى خوانيم.
ص: 17
پرده حرمت خدا
ايّاكُم اَن تَشرَهَ اَنفُسُكُم اِلى شَىْ ءٍ مِمّا حَرَّمَ اللّه ُ عَلَيكُم، فَاِنَّه مَنِ انْتَهَكَ ما حَرَّمَ اللّه ُ عَلَيهِ هاهُنا فِى الدُّنيا، حالَ اللّه ُ بَينَهُ وَ بَينَ الجَنَّةِ .
مبادا شيفته چيزى شويد كه خداوند بر شما حرام كرده، زيرا هر كس پرده حرمت خدا را در اين دنيا بِدَرَد، خداوند ميان او و بهشت جدايى مى افكند .
امامِ من! قبل از آنكه حريم بين ما و خداوند دريده شود، دست ما را بگير.
ص: 18
سنت امامان عليهم السَّلام
عَلَيكُم بِآثارِ رَسولِ اللّه ِ صلّى الله عليه و آله وسلّم وَ سُنَّتِهِ، وَ آثارِ الاَئِمَّةِ الهُداةِ مِن اَهلِ بَيتِ رَسولِ اللّه ِ صلّى الله عليه و آله وسلّم مِن بَعدِهِ وَ سُنَّتِهِم، فَاِنَّهُ مَن اَخَذَ بِذلِكَ فَقَدِ اهْتَدى ، وَ مَن تَرَكَ ذلِكَ وَ رَغِبَ عَنهُ ضَلَّ.
بر شما باد به آثار رسول خدا صلّى الله عليه و آله وسلّم و سنت او، و آثار و سنت امامان هدايت از خاندان رسول خدا صلى الله عليه و آله پس از او.
هر كس اين را بپذيرد هدايت يافته، و هر كس رها كند و از آن كناره گيرد گمراه شده است.
امامِ من! ما افتخار مى كنيم كه پيرو آثار شما اهل بيت عليهم السَّلام بعد از پيامبريم. خدا كند ثابت قدم بمانيم.
ص: 19
آزمايش جانى و مالى
اِنَّهُ لايَتِمُّ الاَمرُ . . . حَتّى تُبتَلوا فى اَنفُسِكُم وَ اَموالِكُم .
نعمت ولايت كه خدا به شما داده كامل نمى شود . . . تا در جان و مال خود آزمايش شويد .
امامِ من! دست بر دامان شماييم تا در امتحان الهى جان و مالمان را بر خدا مقدم نداريم.
ص: 20
عجله در اداى حق اللّه
اِنَّهُ مَن عَجَّلَ حُقوقَ اللّه ِ قِبَلَهُ، كانَ اللّه ُ اَقدَرَ عَلَى التَّعجيلِ لَهُ، اِلى مُضاعَفَةِ الخَيرِ فِى العاجِلِ وَ الآجِلِ.
هر كس در پرداخت حقوقى كه خدا نزد او دارد شتاب كند، خدا قادر است در چند برابر كردن خيرِ او، در دنيا و آخرت شتاب كند.
امامِ من! حقوق مالى الهى از خمس و زكات و غير آنها را در وقت آن و بدون تأخير ادا خواهيم كرد، و بركات آن را خواهيم چشيد.
ص: 21
عملِ كم ولى دُرُست
قالَ اَبونا رَسولُ اللّه ِ صلّى الله عليه و آله وسلّم:
«المُداوَمَةُ عَلَى العَمَلِ، فِى اتِّباعِ الآثارِ وَ السُّنَنِ - وَ اِن قَلَّ - اَرضى ِللّه ِ وَ اَنفَعُ عِندَهُ فِى العاقِبَةِ، مِنَ الاِجتِهادِ فِى البِدَعِ وَ اتِّباعِ الاَهواءِ» .
پدرِ ما رسول خدا صلّى الله عليه و آله وسلّم فرمود:
«مداومت بر عمل در پيروى از آثار و سنن، اگر چه اندك باشد، از زحمت در بدعت ها و پيروى از هواهاى نفسانى، بيشتر مورد پسند خداست، و نزد او براى عاقبت كار سودمندتر است» .
امامِ من! ما معتقديم دشمنان خدا زحمت بيهوده مى كشند و بدعت ها را تكرار مى كنند!
ص: 22
علامت محبت خدا
مَن سَرَّهُ اَن يَعلَمَ اَنَّ اللّه َ يُحِبُّهُ، فَليَعمَل بِطاعَةِ اللّه ِ وَلْيَتَّبِعنا. هر كس خوشحال مى شود كه بداند خدا او را دوست دارد، بايد به اطاعت خدا عمل كند، و از ما پيروى نمايد .
امامِ من ! اطاعت از خدا و پيروى از شما، دو روى يك سكه است كه عيار محبت ما را نشان خواهد داد.
ص: 23
تكريم فقرا
عَلَيكُم بِحُبِّ المَساكينِ المُسلِمينَ، فَاِنَّهُ مَن حَقَّرَهُم وَ تَكَبَّرَ عَلَيهِم، فَقَد زَلَّ عَن دينِ اللّه ِ، وَ اللّه ُ لَهُ حاقِرٌ ماقِتٌ.
بر شما باد به دوستى با مستمندان از مسلمين، زيرا هر كس آنان را خوار شمارد و بر آنها بزرگى كند، از دين خدا لغزيده ، و خداوند او را خوار مى گرداند ، و به او روى غضب نشان مى دهد.
امامِ من! پناه بر خدا كه با حضور ما فقرا مورد توهين قرار گيرند، و غضب الهى بر ما جارى شود.
ص: 24
يارى مؤمن
اِنَّ اَبانا رَسولَ اللّه ِ صلّى الله عليه و آله وسلّم كانَ يَقولُ:
«اِنَّ مَعونَةَ المُسلِمِ خَيرٌ وَ اَعظَمُ اَجرا، مِن صيامِ شَهرٍ وَ اعْتِكافِهِ فِى المَسجِدِ الحَرامِ».
پدر ما رسول خدا صلّى الله عليه و آله وسلّم مى فرمود:
«كمك به مسلمان بهتر و پاداشش بزرگتر، از روزه و اعتكاف يك ماه در مسجد الحرام است» .
امامِ من! جا دارد ما شيعيان كمك به يكديگر را در برابر دشمنان خدا بياموزيم.
ص: 25
شياطين اِنسى
اِنَّ مَن لَم يَجعَلهُ اللّه ُ مِن اَهلِ صِفَةِ الحَقِّ، فَاولئِكَ هُم شَياطينُ الاِنسِ وَ الجِنِّ.
كسانى كه خداوند شايسته صفت حق قرارشان نداده، شياطين انس و جن هستند.
امامِ من! ما حق را فقط نزد شما مى شناسيم و هر كس با شما نباشد او را با شيطان مى دانيم.
ص: 26
اجتناب از تكبر
ايّاكُم وَ العَظَمَةَ وَ الكِبرَ، فَاِنَّ الكِبرَ رِداءُ اللّه ِ عَزَّوَجَلَّ؛ فَمَن نَازَعَ اللّه َ رِداءَهُ، خَصَمَهُ اللّه ُ وَ اَذَلَّهُ يَومَ القيامَةِ .
از خود بزرگ بينى و تكبر دورى كنيد، زيرا بزرگى مخصوص خداى عزوجل است، و هر كس در اين باره با خدا به ستيزه برخيزد، خداوند او را درهم مى شكند، و در روز قيامت خوارش مى نمايد.
امامِ من! خدا نكند تكبر بر ما غلبه كند. مباد كه در قيامت شرمنده شما شويم.
ص: 27
بطلان قياس در دين
لا يَسَعُ اَهلَ عِلمِ القُرآنِ الَّذينَ آتاهُمُ اللّه ُ عِلمَهُ، اَن يَأخُذوا فِيهِ بِهَوى ولا رَأىٍ وَ لا مَقاييسَ. اَغناهُمُ اللّه ُ عَن ذلِكَ بِما آتاهُم مِن عِلمِهِ .
كسانى كه خدا علم قرآن به آنان داده، نمى توانند دلخواه و نظر شخصى و قياس را، درباره آن اعمال كنند. خداوند با دانشى كه به آنها داده، از رأى و سليقه و قياس بى نيازشان ساخته است.
امامِ من! خدا را شكر كه به بركت شما و علمى كه خداوند به شما عنايت فرموده، از انحرافات در امانيم.
ص: 28
التماس به خدا
عَلَيكُم بِالدُّعاءِ، فَاِنَّ المُسلِمينَ لَم يُدرِكوا نَجاحَ الحَوائِجِ عِندَ رَبِّهِم، بِاَفضَلَ مِنَ الدُّعاءِ وَ الرَّغبَةِ اِلَيه، وَ التَّضَرُّعِ اِلَى اللّه ِ وَ المَسأَلَةِ لَهُ.
بر شما باد بر دعا، چرا كه مسلمانان با وسيله اى بالاتر نزد پروردگارشان، از دعا و توجه به درگاه خدا، و تضرع در پيشگاه او و درخواست از او، به حوائج خود نمى رسند.
امامِ من! دعا سلاحى است كه ما شيعيان با واسطه شدنِ شما مقبول درگاه خدا مى شويم.
ص: 29
رضايت الهى
مَن سَرَّهُ اَن تَنفَعَهُ شَفاعَةُ الشّافِعينَ عِندَ اللّه ِ، فَليَطلُب اِلَى اللّه ِ اَن يَرضى عَنهُ.
هر كس مى خواهد ميانجيگرى شفاعت كنندگان، نزد خدا به او سود بخشد، بايد سعى كند تا خدا از او راضى شود.
امامِ من! شما دعا كنيد تا بتوانيم خدا را از خود راضى نگه داريم، تا لذت شفاعت شما را بچشيم.
ص: 30
ياد خدا
اَكثِروا ذِكرَ اللّه ِ مَا اسْتَطَعتُم، فى كُلِّ ساعَةٍ مِن ساعاتِ اللَّيلِ وَ النَّهارِ . . .وَ اللّه ُ ذاكِرٌ لِمَن ذَكَرَهُ مِنَ المُؤمِنينَ.
بسيار ياد خدا كنيد به هر اندازه كه مى توانيد،در هر ساعتى از شبانه روز كه باشد . . . خداوند ياد مى كند هر كس از مؤمنين را كه او را ياد كند.
امامِ من! آموزشِ ياد خدا، اكسيرى است كه به بركت شما به دست ما رسيده، بدان اميد كه خدا ما را ياد كند.
ص: 31
امر الهى به ولايت
اِنَّ اللّه َ اَمَرَ بِوِلايَةِ الاَئِمَّةِ، الَّذينَ سَمَّاهُمُ اللّه ُ فى كِتابِهِ فى قَولِهِ: «وَ جَعَلناهُم اَئِمَّةً يَهدونَ بِأَمرِنا» .
خدا دستور داده به پذيرش ولايت امامان، كه در كتاب خود نام برده آنجا كه فرموده: «آنان را پيشوايانى قرار داديم كه به فرمان ما هدايت مى كنند».
سوره انبياء: آيه 83.
امامِ من! ما مدعيان دروغين را كنار زده و پيرو شما شده ايم، چرا كه فقط شما را نمايندگان خدا مى شناسيم.
ص: 32
اقتدا به پيامبران
فَتَدَبَّروا ما قَصَّ اللّه ُ عَلَيكُم فى كِتابِهِ، مِمَّا ابْتَلى بِهِ اَنبياءَهُ وَ اَتباعَهُمُ المُؤمِنينَ، ثُمَّ سَلوا اللّه َ اَن يُعطِيَكُمُ الصَّبرَ عَلَى البَلاءِ، فِى السَّرّاءِ وَ الضَّرّاءِ وَ الشِّدَّةِ وَ الرَّخاءِ مِثلَ الَّذى اَعطاهُم .
تدبّر كنيد در آنچه خدا در كتاب خود براى شما حكايت كرده، از گرفتارى هايى كه براى پيامبران او وپيروان مؤمن ايشان پيش آمده؛ سپس از خدا بخواهيد همان صبر و بردبارى را كه به آنها داده ، به شما نيز مانند آن را در خوشى وتنگى و سختى و آسودگى عطا كند.
امامِ من! ما راه شما را ادامه راه الهىِ انبيا مى دانيم، و اميدواريم خدا به ما هم آن صبر و توفيق را عنايت فرمايد.
ص: 33
نيرنگ شياطين
اِنَّ لِشَياطينِ الاِنسِ حيلَةً وَ مَكرا وَ خَدائِعَ، وَ وَسوَسَةَ بَعضِهِم اِلى بَعضٍ، يُريدونَ - اِنِ استَطاعوا - اَن يَرُدّوا اَهلَ الحَقِّ، عَمّا اَكرَمَهُمُ اللّه ُ بِهِ مِنَ النَّظَرِ فى دينِ اللّه ِ.
شياطين انس داراى نيرنگ و مكر و فريب و وسوسه هستند، و اگر بتوانند مى خواهند اهل حق را، از آنچه خدا بدان ها مرحمت فرموده ، از تدبر و دقت در دين خدا باز گردانند .
امامِ من! اى كاش ما شيعيان بيدار باشيم تا دشمنان ما را از معارف شما مشغول نكنند.
ص: 34
رضايت از خدا
اِعلَموا اَنَّهُ لَن يُؤمِنَ عَبدٌ مِن عَبيدِهِ، حَتّى يَرضى عَنِ اللّه ِ، فيما صَنَعَ اللّه ُ اِلَيهِ وَ صَنَعَ بِهِ، عَلى ما اَحَبَّ وَ كَرِهَ.
اين را بدانيد كه ايمان نمى آورد بنده اى از بندگان خدا، مگر اينكه از خداوند راضى باشد، درباره آنچه خدا نسبت به او انجام داده وبا او رفتار كرده، چه مورد پسند او باشد و چه نباشد .
امامِ من! بالاترين رضايت از خدا توسط شما ابراز شده، و ما با اقتدا به شما آن را آموخته ايم.
ص: 35
حسد اصلِ كفر
ايّاكُم اَن يَحسُدَ بَعضُكُم بَعضا،فَاِنَّ الكُفرَ اَصلُهُ الحَسَدُ.
مبادا بر يكديگر حسد نماييد، زيرا ريشه كفر حسد است .
امامِ من! آه از حسد كه گريبانگير ما شود، و ما را از ايمان به كفر باز گرداند.
ص: 36
مقابله با دشمنان
لا يَهولَنَّكُم وَ لا يَرُدَّنَّكُم عَنِ النَّصرِ بِالحَقِّ، الَّذى خَصَّكُمُ اللّه ُ بِهِ، مِن حيلَةِ شَياطينِ الاِنسِ وَ مَكرِهِم مِن اُمورِكُم.
مبادا حيله و نيرنگ شياطين انس، شما را به هراس افكند و شما را باز دارد، از يارى حقى كه خدا شما را بدان مخصوص داشته است.
امامِ من! اى كاش بيدار باشيم، چرا كه دشمنان حتى به سستى ما در نصرت شما راضى مى شوند!
ص: 37
پرهيز از كمك به ظالم
ايّاكُم اَن تُعينوا عَلى مُسلِمٍ مَظلومٍ، فَيَدعُوَ اللّه َ عَلَيكُم، وَ يُستَجابَ لَهُ فيكُم.
مبادا بر عليه مسلمان ستم ديده اى كمك كنيد، تا سبب شود آن ستم ديده به شما نفرين كند، و دعايش به اجابت رسد.
امامِ من! ما مظلوم تر از شما اهل بيت عليهم السلام كسى را نمى شناسيم و مى دانيم كه دعاى شما دشمنانتان را خواهد گرفت.
ص: 38
اطاعت دائمىِ خدا
وَاللّه ِ اِنَّ ِللّه ِ عَلى خَلقِهِ، اَن يُطيعوهُ وَ يَتَّبِعوا اَمرَهُ، فى حَياةِ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه و آله وَ بَعدَ مَوتِهِ.
به خدا سوگند، خدا را بر خلق خود حقى است، كه از او فرمان برند و از دستورش پيروى كنند، چه در زمان حيات محمد صلّى الله عليه و آله وسلّم و چه پس از رحلتش.
امامِ من! ما شيعيان پس از پيامبر صلّى الله عليه و آله وسلّم حق خدا را با پيروى از شما ادا كرده ايم.
ص: 39
دفع فتنه دشمن
تَدفَعونَ اَنتُمُ السَّيِّئَةَ، بِالَّتى هِىَ اَحسَنُ فيما بَينَكُم وَ بَينَهُم، تَلتَمِسونَ بِذلِكَ وَجهَ رَبِّكُم بِطاعَتِهِ.
شما در ارتباط بين خود و مخالفان، بدى را با آنچه بهتر است دفع مى كنيد . در اين كار با اطاعت خدا در پى رضايت پروردگارتان هستيد .
امامِ من! اين دستور شماست كه شرِّ دشمنان را با بهترين وجه از خود دور كنيم.
ص: 40
اجتناب از تأخير اداى حق اللّه
اِنَّهُ مَن اَخَّرَ حُقوقَ اللّه ِ قِبَلَهُ، كانَ اللّه ُ اَقدَرَ عَلى تَأخيرِ رِزقِهِ، وَ مَن حَبَسَ اللّه ُ رِزقَهُ لَم يَقدِر اَن يَرزُقَ نَفسَهُ.
هر كس پرداخت حقوقى را كه خدا نزد او دارد به تأخير اندازد، خدا قادر است روزى او را به تأخير اندازد ، و هر كس كه خدا روزيش را نگه دارد، نمى تواند به خود روزى دهد !!
امامِ من! خدا نياورد روزگارى را كه ما شيعيان در اداى حقوق شما اهل بيت عليهم السَّلام كوتاهى كنيم.
ص: 41
تفاوت اهل حق و باطل
اِعرِفوا مَنزِلَتَكُم فيما بَينَكُم وَ بَينَ اَهلِ البَاطِلِ، فَاِنَّهُ لايَنبَغى ِلاَهلِ الحَقِّ، اَن يُنزِلوا اَنفُسَهُم مَنزِلَةَ اَهلِ الباطِلِ.
موقعيت خود را بين خود و اهل باطل بشناسيد. چراكه سزاوار نيست اهل حق خود را همسان اهل باطل قرار دهند،
امامِ من! اى كاش قدر خود را بدانيم، و در مقابل اهل باطل ضعف نفس نشان ندهيم.
ص: 42
ولايت با عمل صالح
اِنَّهُ قَدِ اشْتَرَطَ مَعَ وِلايَتِهِ وَ وِلايَةِ رَسولِهِ وَ وِلايَةِ أَئِمَّةِ المُؤمِنينَ، اِقامَ الصَّلاةِ وَ ايتاءَ الزَّكاةِ وَ اِقراضَ اللّه ِ قَرضا حَسَنا، وَ اجْتِنابَ الفَواحِشِ، ما ظَهَرَ مِنها وَ ما بَطَنَ .
خدا شرط كرده كه، با داشتن ولايت او و ولايت رسولش و ولايت امامان مؤمنين، نماز را بپا دارند و زكات بپردازند و در راه خدا وام دهند ، و از زشتى هاى عيان و نهان دورى كنند .
امامِ من! مى دانيم كه انجام واجبات و اجتناب از محرمات، همان دينى است كه شما به ما آموخته ايد.
ص: 43
بدى به خود
اِنَّهُ مَنِ انْتَهَكَ مَعاصِىَ اللّه ِ فَرَكِبَها، فَقَد اَبلَغَ فِى الاِساءَةِ اِلى نَفسِهِ.
هر كس پرده نافرمانى هاى خدا را بدرد و مرتكب آنها گردد، نهايت بدى را به خود كرده است.
امامِ من! اى كاش آن قدر به خود ارزش قائل بوديم، كه آبروى خود را به درگاه خدا حفظ كنيم.
ص: 44
آثار پيامبر صلّى الله عليه و آله وسلّم
اِتَّبِعوا آثارَ رَسولِ اللّه ِ صلّى الله عليه و آله وسلّم وَ سُنَّتَهُ فَخُذوا بِها،لا تَتَّبِعوا اَهواءَكُم وَ آراءَكُم فَتَضِلّوا.
از آثار رسول خدا صلّى الله عليه و آله وسلّم و سنت او پيروى كنيد، و از هواى نفس و آراء خود پيروى نكنيد كه گمراه مى شويد.
امامِ من! ما به دشمنان پشت پا زده ايم تا پيرو سنت واقعى پيامبر صلّى الله عليه و آله وسلّم باشيم. ما را از انحراف حفظ كنيد.
ص: 45
مهلت به بدهكار
اِنَّ اَبانا رَسولَ اللّه ِ صلّى الله عليه و آله وسلّم كانَ يَقولُ:
«لَيسَ لِمُسلِمٍ اَن يُعسِرَ مُسلِماً، وَ مَن اَنظَرَ مُعسِراً، اَظَلَّهُ اللّه ُ بِظِلِّهِ يَومَ لا ظِلَّ اِلاّ ظِلُّهُ» .
پدر ما رسول خدا صلّى الله عليه و آله وسلّم مى فرمود:
«مسلمان نمى تواند به مسلمان ديگر سخت بگيرد. هر كس مهلت دهد بر بدهكارى كه در فشار است، خداوند او را در روزى كه سايه اى جز سايه رحمت او نيست در زير سايه خود پناه مى دهد».
امامِ من! بايد در اين روزگار سخت بر يكديگر سهل بگيريم و به بدهكاران مهلت دهيم.
ص: 46
حفظ حرمت دين
لا تَجعَلوا اللّه َ تَبارَكَ وَ تَعالى وَ لَهُ المَثَلُ الاَعلى، وَ اِمامَكُم وَ دينَكُمُ الَّذى تَدينونَ بِهِ، عُرضَةً ِلاَهلِ الباطِلِ، فَتُغضِبوا اللّه َ عَلَيكُم فَتَهلِكوا.
خداى تبارك و تعالى را، كه مَثَل اعلى از آن اوست، و هم چنين امامتان و دينتان را كه بدان متدين هستيد، مورد تعرض اهل باطل قرار ندهيد، كه اگر چنين كنيد خدا بر شما خشم مى كند و نابود مى شويد.
امامِ من! اى كاش احترام بزرگان دينمان را در برابر دشمن حفظ كنيم و بهانه به دست آنان ندهيم.
ص: 47
مواظبتِ زبان
اِنَّ زَلَقَ اللِّسانِ فيما يَكرَهُ اللّه ُ وَ ما يَنهى عَنهُ، مَرداةٌ لِلعَبدِ عِندَ اللّه ِ وَ مَقتٌ مِنَ اللّه ِ؛ وَ صَمٌّ وَ عَمىً وَ بَكَمٌ، يورِثُهُ اللّه ُ ايّاهُ يَومَ القيامَةِ.
لغزش زبان در آنچه ناپسند خداست و از آن نهى فرموده، براى بنده باعث سقوط او نزد خداوند و خشم خدا مى شود، و كَرى و كورى و گُنگى خواهد بود، كه خداوند در روز قيامت نصيب او مى كند.
امامِ من! مباد كه روز قيامت در محضر شما كَر و كور و گُنگ وارد شويم.
ص: 48
سؤال از اهل قرآن
هُم اَهلُ الذِّكرِ، الَّذينَ اَمَرَ اللّه ُ هذِهِ الاُمَّةَ بِسُؤالِهِم، وَ هُمُ الَّذينَ مَن سَأَلَهُم ... اَرشَدوهُ، وَ اَعطَوهُ مِن عِلمِ القُرآنِ.
ايشانند اهل ذكر كه خدا اين امت را، به پرسش از آنان مأمور ساخته، و كسانى كه هر كس از ايشان سؤالى كند ...، او را راهنمايى مى كنند، و به او از علم قرآن مى دهند.
امامِ من! به شما و خداوند قول مى دهيم قرآن را جز از شما كه اهل آن هستيد نياموزيم.
ص: 49
دگرگونى نعمت
لا تَترُكوا اَمرَ اللّه ِ، وَ اَمرَ مَن اَمَرَكُم بِطاعَتِهِ،فَيُغَيِّرَ اللّه ُ ما بِكُم مِن نِعمَةٍ.
دستور خدا را ترك نكنيد، و دستور كسانى را كه خدا شما را به پيروى از آنان امر كرده، كه اگر چنين كنيد، خدا نعمتش را كه به شما داده دگرگون مى سازد.
امامِ من! به خدا پناه مى بريم از اينكه خدا ما از نعمت غدير جدا سازد.
ص: 50
برائت از دشمنان
مَن سَرَّهُ اَن يَلقَى اللّه َ وَ هُوَ مُؤمِنٌ حَقّاً حَقّا، فَليَتَوَلَّ اللّه َ وَ رَسولَهُ وَ الَّذينَ آمَنوا، وَ لْيَبرَأْ اِلَى اللّه ِ مِن عَدُوِّهِم. هر كس دوست دارد خدا را ديدار كند، در حالى كه به راستى و حقيقت مؤمن باشد، بايد خدا و رسول و آنان كه ايمان آورده اند را دوست بدارد، و به درگاه خدا از دشمنان ايشان بيزارى جويد .
امامِ من! شما دعا كنيد خدا ما را بر ولايت شما و دورى از دشمنانتان ثابت قدم بدارد.
ص: 51
ايمان قلبى و زبانى و عملى
اِعلَموا اَنَّ اللّه َ اِذا اَرادَ بِعَبدٍ خَيراً، شَرَحَ صَدرَهُ لِلاِسلامِ، فَاِذا اَعطاهُ ذلِكَ اَنطَقَ لِسانَهُ بِالحَقِّ، وَ عَقَدَ قَلبَهُ عَلَيهِ فَعَمِلَ بِهِ.
بدانيد كه هر گاه خداوند خير بنده اى را بخواهد، سينه اش را براى پذيرفتن اسلام مى گشايد، و چون اين لطف را درباره او بنمايد، زبانش به حق گويا مى شود، و بدان وابستگى پيدا مى كند و عمل مى نمايد.
امامِ من! چه زيباست كه هم قلب و هم زبان و هم عملمان نشانگر حق ولايت شما شود.
ص: 52
معصيت و بغض اهل بيت عليهم السَّلام
لا وَاللّه ِ لايَدَعُ اَحَدٌ اتِّباعَنا اَبَدا اِلاّ اَبغَضَنا؛ وَ لا وَاللّه ِ لايُبغِضُنا اَحَدٌ اَبَدا اِلاّ عَصَى اللّه ُ.
به خدا سوگند هيچ گاه بنده پيروى ما را ترك نمى كند، مگر آنكه ما را دشمن مى دارد؛ و به خدا قسم هيچ گاه كسى ما را دشمن نمى دارد، مگر آنكه نافرمانى خدا را كرده است . امامِ من! به شما پناه مى آوريم از اينكه با دورى از شما محبتمان كم رنگ شود، و يا با كم شدن محبت از شما دور شويم.
ص: 53
تمرين صبر
صَبِّروا النَّفسَ عَلَى البَلاءِ فِى الدُّنيا، فَاِنَّ تَتابُعَ البَلاءِ فيها وَ الشِّدَّةَ، فى طاعَةِ اللّه ِ وَ وِلايَتِهِ وَ وِلايَةِ مَن اَمَرَ بِوَلايَتِهِ، خَيرٌ عاقِبَةً عِندَ اللّه ِ فِى الآخِرَةِ مِن مُلكِ الدُّنيا.
نفس خود را بر صبر بر بلا در دنيا وادار كنيد، زيرا پى در پى رسيدن بلا و سختى در راهِ اطاعت خدا و ولايت او، و ولايت كسانى كه خدا دستور دوستى و ولايت آنها را داده، سرانجامش در آخرت نزد خدا از پادشاهى دنيا بهتر است.
امامِ من! ما بايد براى خود كلاس آموزش صبر بگذاريم، تا در راه ولايت آل محمد عليهم السَّلام سختى ها را به خوبى تحمّل كنيم.
ص: 54
ادبنامه آل محمد عليهم السَّلام
هذا اَدَبُنا اَدَبُ اللّه ِ، فَخُذوا بِهِ وَ تَفَهَّموهُ وَ اعْقِلوهُ، وَ لاتَنبِذوهُ وَراءَ ظُهورِكُم: ما وَافَقَ هُداكُم اَخَذتُم بِهِ، وَ ما وافَقَ هَواكُم طَرَحتُموهُ وَ لَم تَأخُذوا بِهِ.
اين است ادب ما كه همان ادب خداست. آن را بپذيريد و درك كنيد و بفهميد و به آن بى توجهى نكنيد، بدين گونه كه آنچه را طبق هدايت خود مى يابيد بپذيريد، و آنچه مخالف خواهش نفس شماست به دور افكنيد و عمل نكنيد!!
امامِ من! ما جز خانه شما هيچ جاى ديگرى را براى ادب اعتقادى و اخلاقى و اجتماعى نمى شناسيم، و هرگز ادب ديگران را نخواهيم پذيرفت!
ص: 55
1. نامه اى از دستِ امام··· 16
2. نامه همراه نماز··· 17
3. پرده حرمت خدا··· 18
4. سنت امامان عليهم السَّلام··· 19
5. آزمايش جانى و مالى··· 20
6. عجله در اداى حق اللّه ··· 21
7. عملِ كم ولى دُرُست··· 22
8. علامت محبت خدا··· 23
9. تكريم فقرا··· 24
10. يارى مؤمن··· 25
11. شياطين اِنسى··· 26
12. اجتناب از تكبر··· 27
13. بطلان قياس در دين··· 28
14. التماس به خدا··· 29
15. رضايت الهى··· 30
16. ياد خدا··· 31
17. امر الهى به ولايت··· 32
18. اقتدا به پيامبران عليهم السَّلام··· 33
19. نيرنگ شياطين··· 34
20. رضايت از خدا··· 35
21. حسد اصلِ كفر··· 36
22. مقابله با دشمنان··· 37
23. پرهيز از كمك به ظالم··· 38
24. اطاعت دائمىِ خدا··· 39
25. دفع فتنه دشمن··· 40
26. تأخير اداى حق اللّه ··· 41
27. تفاوت اهل حق و باطل··· 42
28. ولايت با عمل صالح··· 43
29. بدى به خود··· 44
30. آثار پيامبر صلّى الله عليه و آله وسلّم··· 45
31. مهلت به بدهكار··· 46
32. حفظ حرمت دين··· 47
33. مواظبتِ زبان··· 48
34. سؤال از اهل قرآن··· 49
35. دگرگونى نعمت··· 50
36. برائت از دشمنان··· 51
37. ايمان قلبى وزبانى وعملى··· 52
38.معصيت وبغض اهل بيت عليهم السَّلام··· 53
39. تمرين صبر··· 54
40. ادبنامه آل محمد عليهم السَّلام··· 55
ص: 56